Gelak

PSIKOMOTRIZITATE GELA

Haur-hezkuntzan lortu nahi diren ezagutza, trebetasun eta jarrerak nahitaez gorputzaren jarduera batetik pasatu behar dute; haurraren gorputza hezkuntza-prozesuaren ardatza dela esan dezakegu.

Psikomotrizitate gelan umea azaldu daiteke bera den bezalakoa, alaitasunez eta pozarekin. Ohikoena saioa arropa gutxirekin egitea da, umeak eroso egoteko eta haien gorputzak ezagutzeko; horrela sentsazioak hobe eskuratzen ditu. Horretarako, komenigarria da gelan ispilu handi gat egotea, haien gorputza ikusteko.

Aucouturier-ek hiru txoko bereizten ditu psikomotrizitate gela baten barruan, umearen madurazio integrala (motore, afektibo eta kognitibo) sustatzeko:

•         Txoko sentsomotorea: Espazio honetan mugimendua jarduera espontaneo bat da, gorputz-irudia eta identitatea sendotzearren. Aipatutako mugimendu hauek umearen globalitatea adierazten dute; hau da, umearen eguneroko bizitzarako baliogarriak diren oinarrizko trebetasunak lantzen dira. Esaterako,  txoko honetan jauziak, jaurtiketak, eskailerak igo, gomaespumazko blokeekin eraikuntzak egitea edo behatzea bezalako jarduerak lantzen dira.

•         Adierazpen psikomotorraren txokoa: Txoko honetan dimentsio sinbolikoa garatzen da, non fikzioaren bidez umeak errealitatea imitatzea saiatzen duen. Umeak paper ezberdinak betetzen ditu, adibidez ogibide ezberdinak imitatu (medikuak, gurasoak...). Txoko honetan ere umeak oreka eta konpentsazioa bilatzen du.

•        Urruntze edo komunikazioaren txokoa: Espazio honetan umea emozioetatik aldentzen da, eta eraikitzeko, marrazteko, moldeatzeko edota margotzeko beste espazio bat bilatzen du. Joko sinbolikotik aldentzen da eta komunikatzeko era ezberdinak bilatzen ditu (begiradak, keinuak, ahotsa edota mimika).

Materialari dagokionez, aurretik aipatu dugun moduan, garrantzitsua da ispiluaren presentzia, horrela umeak sentsazio hobeak somatuko dituelako bere burua jolasten ikustean. Bestalde, komenigarria da gelako materiala ukimen, tamaina eta azalera ezberdinak izatea haien esperimentazioa osatzeko eta grabitate sentsazio berriak eskuratzeko (adibidez aurretik aipatutako gomaespumazko blokeak edo puxikak). Horrez gain, ezkutatzeko, labaintzeko, babesteko edota igotzeko materialak egotea afektuzko egoerak bizitzea eragingo dute.

Material hauek bitan sailkatzen dira. Bakoitzak kokapen berezia du, eta kokapen horri lotuta helburu bat esleitu diezaiokegu:

                -Gorputz hezkuntzarako material espezifikoak: Hemen gimnasioko materialak sartzen dira; espalderak, sokak, koltxonetak... Horrez gain, umeak aisiraldirako eta kirolerako erabiliko dituen materialak ere sailkapen honen barruan sartzen dira (kolunpioak, balanzinak, baloiak, gomazko palak...). Azkenik psikomotrizitateko materialak gorputz heziketarako material espezifiko bezala kontsideratuta daude ere, eta hauek erritmoa, koordinazioa, sentsazioak zein gorputza ezagutzeko erabiltzen dira.

                -Gorputz hezkuntzarako material ez espezifikoak: Sailkapen honetan material naturalak sartzen dira, esaterako hostoak, harriak, material birziklatuak... Horrez gain norberak egiten dituen materialak ere sailkapen honen barruan sartzen dira (esaterako plastikozko, zeloko zein paperezko pilotak) eta baita ere material komertzialak (gomak bezalako material elastikoak, oihalak...)